Hagafellsjökull austari mældur

Fyrir viku var það Hagafellsjökull vestari en núna var það Hagafellsjökull austari. Tækifærið gripið föstudagseftirmiðdag því veðurspáin slæm fyrir helgina og ekki víst að það verði hægt að komast aðrar helgar fyrr en í nóvember. Ekki var lagt í að plata neinn með að þessu sinni, því e.t.v. líklegasta fólkið til að komast með engum fyrirvara var erlendis.

Landslagið sem kemur undan jöklinum sem opin bók og nýjar blaðsíður að bætast við þó hop á eystri jöklinum hafi verið minna en oftast. Þessi jökull hefur þó hopað mjög hratt síðustu árin og frá því við hófum að mæla hann fyrir 15 árum er hann búinn að hopa vel yfir 2 km. Á eftir að fara betur yfir mælinguna en hann er núna að hopa innan við 50 metra á ári.

Loftmynd sem sýnir líklegast malarás, esker á miðri mynd sem er myndað við rennandi vatn undir jökli. Hægra megin eru svo jökulkembur, flutes. Sveigjan á þeim sýnir skriðstefnu jökulsins og hvernig hann hefur dreift úr sér niður við vatnið. Jökullinn var að hopa frá þessi svæði á árunum 2010 til 2015.

Hagafellsjökull vestari

Við röltum tveir saman, ég og minn bróðir, Gunnar Sigurðsson að Hagafellsjökli vestari núna um helgina og mældum hvort hann hefði nú haldið áfram að hopa. Komin tvö ár frá síðustu ferð og fyrstu niðurstöður segja að hann hafi hopað um 127 metra á þessum tveimur árum. Það er talsvert!

Á leið að jöklinum. Gangan er alltaf að lengjast þar sem jökulsporðurinn er að fjarlægjast ár frá ári! Gengið er frá Línuveginum.

Hér sést hvar jökuljaðarinn var mældur þetta árið, þ.e. 2022. Ekkert var mælt þarna árið 2021 en árið 2020 var einungis neðsta totan í lóninu komin undan jöklinum. Skv. fyrstu mæliniðurstöðum þá er hop jökulsins á mælilínunni 127 metrar yfir þessi tvö ár sem er þónokkuð sértaklega ef tekið er mið af því að sumarið 2022 var ekkert sérstaklega heitt og talsvert snjóaði yfir veturinn.

Hér sést áin sem er yfirleitt alltaf talað um með ákveðnum greini þ.e. Læmið. Líklega ekkert margir sem vita af því að þessi á sé til en hún kemur úr Vestari Hagafellsjökli og rennur í Hagavatn. Heldur svo áfram sem ein af upptakakvíslum Farsins, sem er þá önnur á sem er oftast höfð með ákveðnum greini einnig.

Jökulkembur í botnurðinni sem hopandi Hagafellsjökull vestar hefur skilað til baka. Þetta er þunn botnurð ofan á hrauni sem hefur að mestu verið undir jökli síðustu árhundruðin. Hefur komið undan jöklinum frá síðasta framhlaupi hans frá árinu 1980. Landformin sem myndast í botnurðinni og þarna sjást kallast jökulkembur eða glacial flutes. Slíkt "röndótt landslag" er nokkuð einkennandi fyrir það sem oft á tíðum kemur undan hopandi jöklum.

GPS kort sem sýnir hop jökulsins síðustu ár. Samanlagt hop síðustu tveggja ára er 127 metrar skv. því sem GPS tækið sagði á staðnum. Það er í góðu meðallagi fyrir þennan jökul. Frá því við fórum fyrst að honum til mælinga árið 2009 hefur hann hopað alls um 850 metra.

Facebookfærsla

Sporðamælingar Hagafellsjökla 11-12 október 2019

 

Á hraunklöppum ofan á móbergi sem kom undan Eystri-Hagafellsjökli fyrir fáum árum. Aðstoðarmenn í mælingunni, Höskuldur Björnsson g Birgir Höskuldsson

Líklega var þetta að verða síðasti séns en það var farið til sporðamælinga að Hagafellsjöklum núna um helgina. Sá vestari mælist hafa hopað 88m frá í fyrra og sá eystri 151m. Hef ekki áður mælt jafn mikið hop á vestari jöklinum og sá eystri er með því mesta.

Frá mælingu vestari jökulsins í góðri birtu 2000 lúmena höfuðljósdjásns.

Það var farið af stað úr bænum á föstudegi hvað ég man eitthvað uppúr hádegi. Gerð taktísk mistök með að fara fyrst í vestari jökulinn því þegar upp er staðið þá er mikið fljótlegra að fara fyrst í þann eystri. Endaði á að mæla jökulinn að mestu í myrkri. Var einn á ferð og það var dálítið sérstakt. Fyrir tæknimistök var næstum búið að kalla út björgunarsveitir til að sækja mig - þrátt fyrir að ekkert amaði að!

Séð til Eystri-Hagafellsjökuls frá mælipunkti FAR, yfir Hagavatn. Öxlin sem er á myndinni kom fram undan jöklinum sem jökulsker fyrir um 5 árum síðan.

Gisti á Hlöðuvöllum einsamall í skálanum og það var massafínt. Hitti Höskuld og Birgi við Hagavatnsskálann og farið til mælinga í afar góðu veðri að eystri jöklinum. Hann heldur áfram að hopa hratt og mældist hop hans um 150 metrar.

 

Skálinn við Einifell undir aspartrjánum fínu.

Jöklar hopa hratt!

Það var komist í blöðin eftir mikið hop Hagafellsjökuls austari eins og annarra jökla reyndar líka.
mbl.is: Sporðar ís­lensku jökl­anna hopa.

Haraldur Gunnarsson á myndinni með dauðísleifarnar af neðri hluta jökulsins fyrir aftan sig.

Sporðamælingar

Í gær var farinn árlegur könnunarleiðangur að Hagafellsjökli eystri, núna með Haraldi Gunnarssyni. Breytingar á jöklinum eru gríðarlegar síðasta áratuginn. Þar sem jökulsporðurinn er slitróttur er erfitt að gefa eina tölu um hop en er líklega á bilinu 55m til 706m eftir því hvaða jaðar á að miða við. Breytingar síðustu 11 árin á meðfylgjandi mynd tala sínu máli! Heildar hop jökulsins á þessum tíma er mælt 1834 metrar. Hafa þarf hér í huga að Hagafellsjöklar eru í eðli sínu framskriðsjöklar sem eiga ekkert ósennilega eftir að fara í tímabundið framskrið aftur. Núverandi staða er að nálgast það sem hann er þekktur með sína hæstu stöðu frá 1972 áður en hann hljóp fram þá.
Fleiri myndir hér.

Og úr ferðinni til að mæla vestari jökulinn, sem var í september.

Nýtt land birtist undan Eystri-Hagafellsjökli

Við bræður... ég sjálfur og Gunnar Sigurðsson höfum frá því Hanna Kata fattaði upp á því fyrir 10 árum síðan, farið á vegum Jöklarannsóknafélags Íslands að mæla hop (og ef það gerist framskrið) Hagafellsjöklanna sem skríða í suður fram úr Langjökli. Fyrir rúmum tveimur vikum var það vestari jökullinn en núna var það eystri jökullinn.

þarna er fyrir minn smekk afar áhugavert land að koma undan jökli og hálfgerð forréttindi að vera ganga um land sem e.t.v. enginn hefur áður gengið um... nema þá á fyrri hluta Íslandsbyggðar!

......

....

Líklega síðasta Hlöðuvallaferðin í bili og ennþá enn hopa jöklar

Frekar ágæt testofa með útsýni

Fór að mér telst fjórtándu ferðina að Hlöðufelli um síðustu helgi. Var einsamall en reyndar talsvert fjölmenni samt á svæðinu. Sótti loksins kjarnana sem ég boraði í klettana við uppgönguna í fyrra og að hluta núna í sumar. Kláraði einnig fleiri sýnatökustaði þar sem sýni höfðu verið of fá. Svo sem ekkert merkilegt um eitt eða neitt að segja þannig séð.

Læmið sem núna hefði mátt kalla Flæmið!

Var laugardag og sunnudag og fór sunnudagurinn að hálfu í að fara inn að Vestari-Hagafellsjökli. Eftir stórrigningar liðinnar viku var talsvert í Læminu og sá ég af bökkunum í kringum ána að hún hefur verið óvæð, a.m.k. tveggja metra djúp þegar mest var í henni.
Jökullinn hafði hopað skv. minni mælingu 56 metra frá síðasta ári.

Síðan er það helst að frétta að karl faðir minn er kominn á sjúkrahús eina ferðina enn.

Jú og svo er ég búinn að gera mig hálf gjaldþrota með kaupum og uppsetningu á Ikea skápum í anddyrið hjá mér. En það er þó a.m.k. komið herjarinnar geymslupláss!

Já og kannski fyrir mig sjálfan ekki hvað síst í frásögur færandi að ég fer í úrjárnun á hægri sköflungi á föstudag eftir viku. Líklega best að sækja hækjurnar upp á háaloft!

Jöklar hopa enn!

Við jökuljaðar Hagafellsjökuls eystri

Það var farið að Hagafellsjökli eystri og sporður hans mældur. Frumniðurstaða er hop upp á 342 metra síðan hann var mældur síðast árið 2013. Það gerir hop um 114 metra að meðaltali hvert ár. Mæling gerð 8. október.

Af jöklamælingum, sjúkraþjálfun og annarri sjálfspindingu

Gunninn mælir sporð Hagafellsjökuls Vestari

Það náðist ein jöklamæling áður en allt fór á kaf í snjó. Það var vestari Hafafellsjökull sem var mældur og er hop frá því 2013 eitthvað innan við 110 metrar. Sem er bara nokkuð í meðallagi. Dálítið fúlt að hafa ekki mælingu frá í fyrra og úr þvíu sem komið er þá fæst engin mæling fyrir eystri jökulinn þetta árið.

Vestari jökullinn var mældur 18. október og var í sömu ferð komið við á Hlöðuvöllum til að bora á einum stað. Það tókst ekki alveg sem skyldi þar sem tvennt gerðist með borinn. Fyrst þá slitnaði ræsisnúran og við ekki með áhöld til að gera neina tilraun til viðgerðar. Svo á einhvern dularfullan hátt festist borinn í vélinni. Er hann þar ennþá! Það náðust bara tveir kjarnar nothæfir þannig að þessi mælistaður er í tómu tjóni. Gerðum tilraun til að fara helgina á eftir

Snjór á leiðinni inn að Hagavatni hvar snúið var við

Aftur var reynt viku seinna. Þá var hins vegar kominn talsverður snjór og líklega ófært að Hlöðuvöllum fyrir Nissan Norðlending - fórum samt upp frá Geysi. Við náðum með þokkalegu móti að komast upp brekkurnar við Mosaskarð en þar var hins vegar kominn allt of mikill snjór. Vegurinn ekki vel greinanlegur og alveg ljóst að við myndum lenda í alls konar basli þar á leiðinni. Ekki hjálpaði það heldur mikið til að ég var kominn með einhvern skrambans bakverk.

Á Hagavatnsvegi sem við reyndum líka við, snerum við við við kannski komnir hálfa leið inn að Einifelli. Það var kominn talsverður snjór en svo sem ekki ófært. Eflaust hefðum við komist en mér fannst ólíklegt að það yrði hægt að gera neina jöklamælingu af viti. Bakið líka að hrella mig.

Það var því snúið við en ég fékk þá eftir á að hyggja afar slæmu hugmynd að fara í Fellsmörk. Slæmu því ég þurfi annars vegar að vera að læra þessa helgi líka en ekki síður að ég held að þetta ferðalag hafi ekki gert bakinu á mér neitt gott.

Úr Fellsmörkinni var svo sem ekki margt að frétta. Nýja húsið er þannig séð tilbúið en veðrið var ekki upp á sitt besta í Fellsmörk, bakið að hrella mig og ég að reyna að læra eitthvað af veikum mætti. Skoðuðum varnargarða og þeir voru lítið skemmdir nema líklega eitthvað eytt af stubbunum á garðinum sem ekið er eftir.

Bakið var verulega slæmt á bakaleiðinni sem varð frekar fúlt viku seinna því þá var snjórinn að mestu bráðnaður og komið sæmilegt veður líka. Bakið er annars þannig að það er eiginlega fyrst að jafna sig eitthvað núna síðustu dagana, tæpum mánuði seinna. Núna er hins vegar kominn helst til of mikill vetur - eins og sjá má t.d. í Heiðmörkinni líka!

Svo sem ekki neinn gríðarmill snjór í henni Heiðmörk en samt þegar svona er komið þá má gera ráð fyrir snjó í öllum fjöllum!

Varðandi sjúkraþjálfun þá fór ég líka til Gunnars sérstaks bakþjálfa. Ég gerði líklega þau slæmu mistök að segja honum bara slysasöguna mína - en ekki að hann þyrfti að laga á mér bakið þannig að ég kæmist á skíði og út að hjóla. Hann svona meira leiðbeindi mér hvernig ég ætti að komast hjá því að reyna á bakið með því að gera helst ekki neitt og haga öllum hreyfingum þannig að ég myndi ekki reyna á bakið. Borferðir á Hlöðufell voru ekki til neinnar sérstakrar umræðu. Upphafið hjá t.d. Árna ökklaþjálfa var aðeins annað þegar ég kom á hækjunum til hans, með röntgenmynd sem sýndi mölbrotinn fót með sögu um að hann væri ennþá að mestu ógróinn en ég vildi hins vegar sjálfur helst fá að vita hvenær ég gæti farið í svona einhverja alvöru fjallgöngu. Ég klikkaði víst alveg á að láta Gunnar vita um það hvernig lífi ég lifi - eða vil a.m.k. lifa.

Svo má kannski líka færa til bókar að ég á að vera að læra andhverfar varpanir sem ég skil eiginlega ekki neitt í og raunar skil stundum ekki af hverju ég er að þessum masókisma þarna í háskólanum! Ég hefði a.m.k. átt að sleppa þessum hræðilegu andhverfum - hef varla erindi sem erfiði þar!

Lét ekki sjá mig á árshátíð HSSR sem var í Hrauneyjum. Bæði lærdómsvesen en líka þetta bak dálítið líka.

Og meðan ég man. Ólöf á neðri hæðinni er víst búin að finna sér hund til að koma í staðinn fyrir Guttann. Vona að hann verð án gelteiginleikanna.

Já og svo loks - þá er hugurinn dálítið hjá frönsku þjóðinni eftir hryðjuverk síðasta föstudags.

Jöklamælingar og allt of mikið að gera!

Grunnstöðin komin upp við Farið.

Það er eiginlega sorglega mikið allt of mikið að gera. Stelst samt til að blogga smá. Ætti núna að vera að byrja göngu dagsins með nýliðunum mínum eða þá að vera á leið upp í Hengil með FÍ að gæda eitt fjall á mánuði en er fjarri því gamni heima hjá mér og ætti annað hvort að vera að læra um viðnámsmælingar, invers föll, gera jarðfræðikort eða þá sem ég verð að klára í dag að finnat til myndir í ársskýrslu HSSR. Fer svo væntanlega í kvöld upp í Hengil að vita hvort liðið mitt sé ekki í sæmilegu lagi!

Jökulrispur við Hagafellsjökul Vestari

Það er búið að mæla báða Hagafellsjöklana. Fórum í vestari jökulinn um miðjan september. Þar voru rosalega flottar jökulrispur komnar fram á klöppum sem komu undan jökli fyrir örfáum árum, sbr. myndina að ofan þar sem jökuljaðarinn var fyrir þremur árum, þ.e. 2009.

Svo er búið að mæla Eystri jökulinn líka og það í tveimur áföngum. Fyrst gleymdist stokkurinn þ.e. tækið til að fá gögnin úr Trimble GPS mælingunum. Þá var því mælt með handtækjum. Svo var farið aftur viku seinna í frábæru veðri og mælt aftur. Þá líka tekinn prófíll upp allan jökulinn, líklega heila 2km.

Jökulgarður á jökli

Það sem kannski helst vakti mína furðu voru litlir jökulgarðar sem voru þarna út um allt. Veit ekki hvernig þeir eru að myndast en líklegast efni sem hefur komið upp með sprungum. Geta varla verið vegna framrásar að sumarlagi því þeir eru allt of þéttir til þess. Það sem truflar mig síðan er að í sumum feltferðum hafa svona garðar strax verið álitnir vera hörfunargarðar. T.d. við Fláajökul síðasta vor.

Smágárar í jökulárseti

Svo voru fróðlegir ripplar eða smágárar í setinu við Hagavatnið. Ég er ekki viss um að þetta hefði ég tengt beint við þetta umhverfi ef ég hefði séð þetta löngu seinna rifið úr samhengi við það sem er þarna.

En ætli það sé ekki best að fara að gera eitthvað af því sem maður þarf að gera!

Mælingadót á jökli

Raunir mælingamanna

Mælingahelgi helguð Hagafellsjökli Vestari

Það er súrt að hafa tekið eitthvað að sér og ná ekkert að gera það sem ætlunin var. Eitt af því sem var að verða þannig er mælingaverkefnið okkar fyrir JÖRFÍ sem felst í að mæla Hagafellsjöklana.

Allt of seint í gær á laugardag var haldið af stað á óbreytta Patrolnum á sumardekkjunum. Undirbúningurinn eitthvað dálítið mikið svona og svona. Punktar settir í GPS tækið á leiðinni uppeftir og stefnan sett á Linuveginn (sem reyndar ku vera farinn að vera kallaður eitthvað annað sem ég man ekki). Ætlunin að mæla vestari jökulinn fyrst því hann var ekki mældur í fyrra.

Patrollinn (það verður nú að fara að finna eitthvað betra nafn á þennan bíl ef hann á að vera álitinn einn af fjölskyldunni) stóð sig vel. Svo sem ekki erfitt verkefni en smá snjóföl og hann jú bara á sumardekkjum. Enginn vegur fannst til norðurs sem brúklegur þótti enda ekki gott að reyna við slíkt þegar snjórinn lá yfir. Það var því bara arkað af stað þegar fjarlægð í fyrsta punkt var rétt rúmir 3 km. Sá göngutúr gekk bara vel.

Gunni með GPS tækið góða við vörðuna sem heitir þv´þi frumlega nafni YJ í punktasafninu

Varðan í YJ var mæld svona meira til að sannreyna mælitækið en líka var tekin ein herjarinnar Panoramamynd sem er kannski eini vísindalegi ávinningur ferðarinnar.

Hagafellsjökull vestari, 18. október 2008. Ef smellt er á myndina fæst risaútgáfa af henni. Tekur smá tíma að sækja en sýnir jökulinn ágætlega

Á myndinni sést til árinnar sem við höfðum mátt vita að væri þarna. Vorum við eitthvað lítið búnir til vaðferða. Ekki einu sinni með vaðskó. Töluvert vatn var í þarna þar sem við komum að fyrst og nokkuð sjálfgefið að reyna að komast áfram án þess að þurfa að vaða.

Vatnshindranir mælingamanna

Gengum áfram til vesturs í von um að komast fyrir upptökin en það reyndist borin von. Gengum einhverja kílometra meðfram ánni og reyndar var hún mjög lítil sums staðar og svekkelsi að fara ekki yfir. En það var líka farið að ganga á birtutímann og orðið dálítið illa langt til baka því við vorum að ganga beint í burtu frá mælingarstaðnum. Ákváðum því að rölta okkur bara til baka.

Á leið til baka

Gerðum svo aðra tilraun í dag á sunnudegi en veðrið var að spillast og eftir að hafa verið í hríðarmuggu á Mosfellsheiði var ferðinni bara breytt í bíltúr um Grafninginn. Jökullinn bíður því betri tíma. Vonandi gefur á hann um næstu helgi en engu er samt að treysta. Bæði þarf veðrið að vera sæmilegt og síðan tekst ekki að mæla jökuljaðarinn nema það sé svona sæmilega snjólétt á svæðinu.

Tveir skuggalegir fyrir sunnan Hagafellsjökulinn

Helgi á mannbroddum og mánudagur til sköfu

Cesarur hrímaður á mánudagsmorgni

Það biðu manns morgunverk á mánudagsmorgni og af því að maður reyndi að vera smá herralegur þá var Runi bara skafinn líka. Létt verk og löðurmannlegt. En það var viðburðarík helgin getur maður sagt.

Fyrst skal það telja til tíðinda að við komumst bæði í partý ég og HK saman á Cesari sem var skilinn eftir sakir almenns drykkjuskapar. Var þar verið að kveðja Erik sem skal af landi brott í einhverja mánuði.

Það var komið heim einhvern tíman eftir miðnættið en samt ekkert svo rosalega seint. Samt var ástand manns þegar vaknað skyldi klukkan 7 á laugardagsmorogni ekkert sérlega björgulegt. Arna kom og David bjargandi málunum og manni var ekið á M6 með viðkomu á Essó þar sem nestið var verslað í snarhasti. Það var ekki mikil gleði sitjandi í Ásnum á leið á Sólheimajökul en þar var mannbroddabrölt fram og til baka, æfðar sprungubjarganir og ísklifrað af miklum móð!

Að krafla sig upp úr svelgi einum hroðalegum!

Þetta gekk nú svo sem allt ágætlega alveg þangað til minn fór að síga niður og endað á hvolfi dinglandi yfir 10 metra djúpu hyldýpinu! En þetta fór svo sem allt ágætlega fyrir utan að afturendinn á undirrituðum varð eitthvað sár á eftir.


Hagavatn og Hagafellsjökull að leika sér í góða veðrinu

En svo kom sunnudagurinn og þá var haldið á allt annan jökul. Ég, HK og Gúnninn saman á Cesari sem var hinn kátasti með að fá að fara af bæ! Förinni var ætlað að verða hinn frækilegasti mælingaleiðangur þar sem við höfðum tekið að okkur að mæla sporðinn á Hagafellsjöklunum. Það gekk allt ágætlega þangað til GPS tækið þóttist verða minnisfullt og HK tók á það ráð að beygla á sér andlitið þannig að tækið tæki sönsum, sem og það gerði!


HK og Gúnninn veltandi vöngum

Nú og svo kom mánudagurinn ágætur með sköfunni. Datt síðan svona í hug að setja þessa mynd hér sem var tekin á heimleið mánudagsins og er hægt að horfa á í einhverri þrívídd fyrir þá sem slíkt vilja iðka!


Þetta snýst um að gera sig öfugt rangeygðan fyrir þá sem ekki vita!