Lýðveldið Ísland

Hann heitir Jón og átt afmæli sama dag og Ísland

Tilraunin hófst 17 júní 1944 (eða kannski hófst hún 874 ég veit það ekki alveg) og henni lauk í október 2008. Mjög merkileg hagfræðitilraun sem fólst í að athuga hvort dvergþjóð gæti staðið á eigin fótum. Tilraunin gekk brösótt á köflum en þjóðin virtist endanlega vera að taka flugið í byrjun 21. aldarinnar. Þá gerðist það undarlega að þjóðin var eins og flugvél sem ofreisir sig og missir svo flugið og steypist til jarðar með braki og brestum.

Allt í einu fóru allir landsmenn að haga sér eins og nýfjárráða unglingar og eyddu öllu um efni fram og því fór sem fór.

Í flestum hagfræðibókum 21. aldarinnar er kafli um íslenska æfintýrið. Dæmi um víti til að varast.

Það eru annars mörg ár síðan ég bloggaði svona mikið síðast og líklegast er þetta meira af vilja en getu sem ég er að tjá mig hér og nú!

Að fara á hausinn

gamla daga voru síldarspekúlantar út um landið sem urðu ógeðslega ríkir og svo fór síldin og þá urðu þeir ógeðslega blankir eða fóru bara á hausinn. Þetta var í sjálfu sér bara gangur lífsins. Af hverju mega síldarspekúlantar nútímans ekki líka bara fara á hausinn?

Og af hverju er þetta svona. Í fyrra voru allir ógeðslega ríkir og ekkert lát á ríkidæmi landans. Það voru peningar alls staðar sem maður skildi ekki alltaf alveg hvaðan komu. Við áttum held ég áralangt heimsmet í viðskiptahalla en vorum samt einhver ríkasta þjóð í heimi. Einhvers staðar frá kom endalaust magn af peningum og hvaðan? Jú, líklega kom það frá útlöndum.

Það voru einhverjir íslenskir nútíma síldarspekúlantar sem áttu einhver fyrirtæki sem möluðu gull og þeir áttu banka sem möluðu gull sem kom líklegast þá erlendis frá í formi lánsfjár frá einhverjum erlendum síldarspekúlöntum og allir þessir græddu að öllum líkindum alveg ógeðslega mikið… en ekki lengur.

Núna kemur enginn peningur að utan sem til dæmis birtist í því að það vilja fæstir kaupa íslenskar krónur fyrir einhvern erlendan gjaldmiðil. Það sem var kallað hard currency hér í dentíð. Og þá stoppar þessi undarlega íslenska peningahringekja. Og hvað gerist? Fara þá ekki bara síldarspekúlantarnir á hausinn?

Bankarnir og fyrirtækin sem voru með alla peningana vörðu þeim líklegast ekkert of skynsamlega. Allt of há laun og allt of háar aukasporslur fyrir hagnað sem líklega var ekki neinn alvöruhagnaður og allt of mikið af fjárfestingum sem voru rugl út í buskann og skiluðu engum hagnaði þó reyndar eflaust sumt hafi tekist ágætlega.

En af hverju mega síldarspekúlantar nútímans ekki bara fara á hausinn eins og var hér áður fyrr. Fyrirtæki sem kunna ekki fótum sínum forráð eiga bara að fara á hausinn. Bankar sem lána þeim endalaust ættu líka að fara á hausinn og er þetta eitthvað svo hroðalegt.

Sjálfur vinn ég hjá einu ágætu fyrirtæki sem er í eigu annars fyrirtækis sem er í eigu annars fyrirtækis sem heitir Stoðir eftir því sem ég best veit og þeir eru á hausnum. Þeir skulda einhverjum, líklega bönkum fullt af peningum sem þeir geta ekki borgað og þá væntanlega þá eignast bankinn bara fyrirtækið. Bankinn fær samt auðvitað ekki allt til baka. Bankinn tók áhættu og lánaði í einhvern áhættu rekstur og verður að sitja uppi með það. Bankinn (sem er íslenskur) getur þá ekki staðið í skilum því hann fékk peningana sem hann lánaði að láni hjá öðrum banka (sem er útlenskur). Útlenski bankinn eignast þá bara íslenska bankann og vonandi er sá banki það stöndugur að fara ekki á hausinn líka. Þá eru bankinn íslenski bara orðinn útlenskur banki og er það ekki allt í lagi ef hann verður með einhverja starfsemi hérlendis? Þá á erlendi bankinn í raun fyrirtækið sem ég vinn hjá og væntanlega til að erlendi bankinn fái eitthvað fyrir sinn snúð þá fær það bara að starfa áfram eins áður hver svo sem hefur átt það í gegnum tíðina (sem eru orðnir dálítið margir aðilar).

Kannski eina vandamálið er að fólkið sem átti peninga í bönkunum tapar þá hugsanlega sínu sparifé en ekki ef stjórnvöld axla sína ábyrgð vegna slíkra skuldbindinga bankans.

En … æji … þetta er orðið langt og leiðinlegt og kannski ætti maður bara að fara að sofa og sjá hvort það verði ekki bara einhver allt annar veruleiki þegar maður vaknar á morgun.



Annars þetta með að hafa fengið allar þessar aukasporslur, stjórnendur almenningshlutafélaga, fyrir milljarðahagnað sem líklega var aldrei raunverulegur hagnaður… erlendis hefur fólk hefur farið í fangelsi fyrir minna held ég. Og ef það fylgir með í kaupunum að heil þjóð verði gjaldþrota þá er þetta eitthvað sem kalla mætti landráðastarfsemi.

Þeir eru stórtækir síldarspekúlantar nútímans.

Er það ekki annars dálítið skondið að allir 300 þúsund íslendingarnir (og ég þar meðtalinn að sjálfsögðu) hafa núna á einni viku breyst í útlærða hagfræðinga sem vita allt betur en allir aðrir!

Á kannski bara að loka sjoppunni og fara til Kanarí

Ég veit ekki alveg hvar ég á að byrja... mér hefur flogið svo margt í hug þessa síðustu daga. Ein setning hefur oft komið upp í hugann sem ástsæli seðlabankastjórinn þáverandi forsætisráðherrann sagði einhvern tíman að ef eitthvað væri gert eða ekki getrt sem var honum mjög á móti skapi að þá gætum við allt eins lokað sjopunni og farið til Kanarí.

Það er svo margt sem maður hefur heyrt sem vekur mann til umhugsunar. Hvers konar vit er í því að hafa gamla pólitíkusa að stjórna seðlabanka einnar þjóðar. Sama manninn og ef ég man rétt lagði niður ráðgjafastofuna sína, Þjóðhagsstofnun af því að hún sagði eitthvað sem honum mislíkaði. Annars var áðan í fréttum að einhver Ingimundur seðlabankastjóri hafi verið á fundi með ríkisstjórninni. Ég man ekki eftir ráðherra og ekki einu sinni þingmanni sem heitir Ingimundur þannig að það er kannski einhver í seðlabankanum kominn fram sem eitthvað veit og getur.

Og svo á að fara að nota lífeyrissparnaðinn minn til að bjarga þessu öllu saman. Ég ætla rétt að vona að það séu sett almennileg skilyrði áður en það verður fara að gambla kannski einu sæmilega öruggu eignina manns af því að verðum jú öll að sýna ábyrgð. Sýna ábyrgð gagnvart hverju? Gagnvart þjóð sem er á hausnum... já kannski. En ábyrgð til að bjarga bönkum... nei ég held varla eða eiginlega alls ekki.

Hvað felst í að sýna ábyrgð?

Fyrir ári síðan og meria að segja fyrir nokkrum mánuðum síðan voru bankarnir allir að sýna fínar afkomutölur og alveg ótrúlega fínar afkomutölur ef ég man rétt. Kreppan virtist þá bara vera eitthvað í fjölmiðlunum en þessir ofursnjöllu stjórnendur bankanna með milljón plús (alveg helling) í laun á mánuðu héldu áfram að standa sig.

Snillingarnir sem ráku sín fyrirtæki með margmilljarða hagnaði ár eftir ár. Fengu líka lágmark tugmilljóna bónusa fyrir að standa sig svona frábærlega. Ef þessi margmilljarða hagnaður var raunverulegur, hvernig getur það þá allt í einu gerst að bankarnir geta ekki staðið við skuldbindingar sínar. Ég hélt að banki væri að mestu leyti eins og hvert annað fyrirtæki ef vel gengi þá væri til aur til að standa við það standa ætti við.

Ef ég á að sýna ábyrgð með að lána þessum snillingum lífeyrissparnaðinn minn þá held ég að það sé lágmark að snillingarnir skili aftur bónusunum sem þeir fengu fyrir að setja bankana á hausinn!

Hvar er annars forsetinn núna að stappa stálinu í þjóðina - ætti hann ekki að reyna að hugga hina skefldu þjóð.

Afmælisveislur

Yngsti afmælisgesturinn að teygja sig í afmælisveislunni

Stóribróðirinn átti afmæli í gær, orðinn eitthvað heilum degi eldri en í gær og heilu ári eldri en í fyrra og eitthvað fleiri árum eldri síðan hann fæddist.

Tók afmælismyndir sem urðu reyndar meira af þeim afmælisgestinum sem hefur aldrei átt ársafmæli en það fer nú aðkoma samt. Sat eitthvað fram á kvöld og var mikið röflað um einkaþotuliðið, lélega pólitíkusa, ónýta seðlabankastjóra sem eru reyndar bara afdankaðir pólitíkusar og ríki sem hagar sér eins og nýfjárráða unglingur sem kaupir sér yfirdráttarheimildir án þess að gera sér nokkra grein fyrir að þurfa nokkurn tíman að borga eitt né nétt. Varð svo bara latur og fór ekki í seinni afmælisveisluskammtinn sem mér var boðið í. En óska þá bara Hönnu og Eiríki til hamingju með að vera að nálgast að verða hundgömul eða að minnsta kosti dálítið eins og fullorðin í árum talið.

Er núna í jóalaskapi, vaknaður bara nokkuð snemma upp liggjandi i rúminu sínu, maulandia súkkulaði, sem reyndar er ekki jólasúkkulaði heldur fríhafnargóss og einhver smá snjór úti. Getur maður farið fram á eitthvað meira?

.... Jú kannski!

Toskana að baki og veruleikinn tekur við

Í einum af vínkjöllurunum þar sem vínið er geymt í sérvöldum eikartunnum í oftast 1-2 ár

Ég var staddur í rútu á sveitavegi í Toskana þegar það fréttist að Glitnir væri orðinn ríkisbanki og þjóðin að fara á hausinn. Ég var í góðum hópi að smakka eðalvín Toskanahéraðs á Ítalíu. Loksins kominn heim í veruleikann með moskítóbit á rassinum fullur af þekkingu á Chianto - Chianto Classico - Super Toskana og meira að segja með í farteskinu heim löglegan skammt af þvílíkum eðalvínum.

....

Brúðkaup í Þórsmörk

Arna og David að giftast hvort öðru í Þórsmörk

Rútan öslar Krossánna á leið í brúðkaupið

Það gekk mikið á. Maður þekkir ekkert venjulegt fólk að gifta sig í Þórsmörk þegar allt er ófært þangað vegna vatnavaxta. Það var nú bara samt. Þetta var hið stórkostlegasta brúðkaup með gestum íslenskum og erlendum og allsherjargoði að gefa þau saman eða reyndar sjá til að þau gætu gefist hvort öðru.

Síðan veisla fram undir morgun þar sem slett var vel og hressilega úr klaufunum.

Á heimleið kom minn við í Fellsmörk þar sem allir vegir eru meira og minna ónýtir eins og stundum áður.

....

Í kvöld var síðan HSSR eitthvað fundur. Ég ætlaði að sýna mig og sjá aðra en endaði á að láta ekkert sjá mig þar. Ætlaði nú reyndar en þurfti eiginlega líka að undirbúa námskeið fyrir morgundaginn. Veit ekki með þetta hjálparsveitarstarf. Er einhvern veginn lentur þar utan allra flokka og einhvern veginn að flosnast út úr því. Ekki nógu gott en kemur í ljós hvað verður.

Starandi

augnaráð

Hann var þekktur fyrir starandi augnaráð. Það hafði gerst nokkrum dögum fyrr að hann rétt rak augun í borð með glösum á og það kostaði eitt eða tvö brotin glös. Maðurinn er samt látinn ganga með gleraugu til að draga úr þessari voðalegu störu sem hefur hertekið aumingja manninn

....